loader

Ελαιόλαδο & Επιτραπέζια Ελιά

title

Η διασφάλιση της ποιότητας και της αυθεντικότητας δύο σημαντικών για την εθνική οικονομία, προϊόντων όπως είναι το ελαιόλαδο το οποίο βρίσκεται διαχρονικά στην κορυφή των προϊόντων με παραβατικότητα σε θέματα αυθεντικότητας-νοθείας και η επιτραπέζια ελιά, παράλληλα με την ενίσχυση της προστιθέμενης αξίας τους, αποτελούν θέματα μείζονος εθνικού συμφέροντος.
Στους βασικούς στόχους του έργου περιλαμβάνονται:

img
img

(Α) Για Το Ελαιόλαδο:

title

Η ανάπτυξη ψηφιακής βιβλιοθήκης/βάσης δεδομένων μεβάση τις αναλύσεις (κλασικές χημικές, οργανοληπτικές, φασματοσκοπικές, καιαναλύσεις με τεχνολογικό εξοπλισμό αιχμής) μεγάλου αριθμού δειγμάτων ελαιολάδου από ελαιοτριβεία όλης της χώρας και από την λιανική αγορά, τεχνητά νοθευμένων ελαιολάδων (νοθεία ως προς την ποιότητα, την προέλευση και την ποικιλία) σε συνδυασμό με προϋπάρχοντα δεδομένα. Όλα αυτά ταδεδομένα αποτελούν το ψηφιακό αποτύπωμα του κάθε δείγματος και θαεπιτρέψουν τον πλήρη χαρακτηρισμό του Ελληνικού ελαιολάδου που θατεκμηριώνει τη μοναδικότητα του κάθε προϊόντος. Με βάση τις αναλύσεις θα αναπτυχθούν μοντέλα για την διάκριση των δειγμάτωνμε βάση:

  • την ποικιλία
  • την περιοχή
  • την φρεσκότητα
  • το αν είναι συμβατικό ή βιολογικό ένα "υπό εξέταση" δείγμα
  • αν αποκλίνει από τα ελαιόλαδα της βάσης (με τη σύγκριση αυτή ναυποδεικνύει νοθεία) και
  • αν περιλαμβάνει ουσίες σε συγκεντρώσεις τέτοιες που να του προσδίδουν ιδιαίτερα διατροφικά χαρακτηριστικά ώστε να λάβει Ισχυρισμό Υγείας.

(Β) Για Την Επιτραπέζια Ελιά:

title
  1. η εφαρμογή μεταγονιδιωματικής ανάλυσης για τη χαρτογράφηση του μικροβιώματος εμβληματικών ποικιλιών επιτραπέζιας ελιάς (Κονσερβολιά, Καλαμών, Χαλκιδικής) κατά την παραδοσιακή μεταποίησή τους σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές της Ελλάδας,
  2. η βιογεωγραφική συσχέτιση του μικροβιώματος της επιτραπέζιας ελιάς με τις διαφορετικές περιοχές μεταποίησης της ελιάς,
  3. η καταγραφή του οικοσυστήματος στο τελικό μεταποιημένο προϊόν με τη χρήση κλασικών μικροβιολογικών αναλύσεων
  4. η οργανοληπτική αξιολόγηση του τελικού μεταποιημένου προϊόντος και η συσχέτιση των οργανοληπτικών παραμέτρων με τις διαφορετικές εμβληματικές ποικιλίες και τη γεωγραφική περιοχή προέλευσης.
img

Παράλληλα, στο πλαίσιο του έργου θα πραγματοποιηθούν:

  • τρεις ενημερωτικές ημερίδες (Ηράκλειο, Καλαμάτα, Μυτιλήνη) για τα αποτελέσματα του έργου και για την εκπαίδευση καταναλωτών, παραγωγών, ελαιοτριβέων και τυποποιητών σε θέματα ποιότητας ελαιολάδου και τους παράγοντες που την επηρεάζουν, αυθεντικότητας ελαιολάδου, πιστοποίησης προϊόντων, ισχυρισμών υγείας και χρήση στην επισήμανση προϊόντων και έλεγχο νοθείας
  • έρευνα συμπεριφοράς καταναλωτή ως προς την νοθεία και την επιλογή ελαιολάδου.

Τα αποτελέσματα του συγκεκριμένου έργου θα δημιουργήσουν βάσεις δεδομένων και πρωτόκολλων με τα χαρακτηριστικά ποιοτικού προϊόντος για την πιστοποίηση, αναβάθμιση και ανταγωνιστικότητα του.

Τα αποτελέσματα θα είναι άμεσα αξιοποιήσιμα από τους συμμετέχοντες φορείς και από ενώσεις και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο χώρο παραγωγής, τυποποίησης και διακίνησης ελαιολάδου.

 

Αναλυτικές Τεχνικές

title

Ελαιόλαδο

Η υλοποίηση του έργου περιλαμβάνει συνδυασμό χημικών, βιοχημικών και μοριακών αναλυτικών τεχνικών και αναλύσεων με τη χρήση νέων εξειδικευμένων τεχνολογιών και τεχνικών υψηλής διακριτικότητας ως ακολούθως:

  • λιπαρά οξέα, τριγλυκερίδια ΔECN, στερόλες, αλειφατικές αλκοόλες, Κ268, Κ232, ΔΚ, οξύτητα, υπεροξείδια, κηροί, αλκυλεστέρες, στιγμασταδιένια, πολυφαινόλες, σκουαλένιο, τοκοφερόλες, οργανοληπτικές δοκιμές
  • οπτικές διαγνωστικές τεχνικές με χρήση πλάσματος επαγόμενου από λέιζερ
  • διαγνωστικές τεχνικές φασματοσκοπίας απορρόφησης από το υπεριώδες (Ultraviolet-UV) στο ορατό (Visible-VIS) έως και το υπέρυθρο (Infrared-IR), φασματοσκοπία φθορισμού
  • φασματοσκοπίας Raman, φασματοσκοπία  υπερύθρου [μετασχηματισμού Fourier (FTIR)]
  • LC-ESI-QqTOFMS
  • GC-APCI-QTOFMS
  • High Performance Thin Layer Chromatography (HPTLC) [Χρωματογραφία Λεπτής Στιβάδας Υψηλής Απόδοσης]
  • Nuclear Magnetic Resonance (NMR) [Φασματοσκοπία Πυρηνικού και Μαγνητικού Συντονισμού]
  • Isotope Ratio Mass Spectrometry (IR-MS) [Φασματογραφία Μάζας Σταθερών Ισοτόπων]
  • Μοριακή ταυτοποίηση ποικιλίας προέλευσης μονοποικιλιακών ελαιολάδων -  Μοριακοί δείκτες SSR
  • Μοριακή ανίχνευση ελαίων φυτική προέλευσης

 

Επιτραπέζια ελιά

Η υλοποίηση του έργου περιλαμβάνει την εφαρμογή ολιστικής προσέγγισης που θα συνδυάζει την γονιδιωματική ανάλυση, την κλασική μικροβιολογία και την βιοπληροφορική προκειμένου να δημιουργηθεί μια πληρέστερη εικόνα του μικροβιώματος που είναι υπεύθυνο για τη μεταποίηση των οικονομικά σημαντικότερων ποικιλιών ελιάς που προορίζονται για επιτραπέζια χρήση από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές της χώρας.

Περιλαμβάνει την εφαρμογή εξειδικευμένων τεχνικών και τεχνολογιών ως ακολούθως:

  • μικροβιολογικές αναλύσεις (οξυγαλακτικά βακτήρια, ζύμες, εντεροβακτήρια, ΟΜΧ). 
  • οργανοληπτικές δοκιμές  
  • μοριακές τεχνικές (shotgun μεταγονιδιωματική ανάλυση για τον χαρακτηρισμό του συνόλου του μικροβιώματος της επιτραπέζιας ελιάς στο τέλος της μεταποίησης)

Προκλήσεις

της ελληνικής ελαιοκαλλιέργειας

image
title

Καλλιεργητικά
προβλήματα

Κύρια εντομολογικά (όπως ο δάκος) και φυτοπαθολογικά προβλήματα (όπως verticiullium, xylela)

title

Προσαρμογή στην
κλιματική αλλαγή

Φαινοτυπική και σχετικές φυσιολογικές αναλύσεις των δενδρυλλίων στην αλατότητα

img
shape

Η Εμβληματική Δράση "Οι δρόμοι της Ελιάς" χρηματοδοτείται από εθνικούς πόρους μέσω του
Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας